Tổng hợp 10 đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Ngữ văn 7 năm học 2026-2027 (Kèm ma trận, bản đặc tả và hướng dẫn chấm)

Nội dung text: Tổng hợp 10 đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Ngữ văn 7 năm học 2026-2027 (Kèm ma trận, bản đặc tả và hướng dẫn chấm)

1. Biên soạn: ThuVienDeThi.net PHẦN II. VIẾT (4 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu ở Câu 7. HAI ĐỨA TRẺ (trích) (Lược đầu: Chị em Liên và An trông một cửa hàng nhỏ ở phố huyện. Đêm đã khuya, cả hai vẫn đợi chuyến tàu từ Hà Nội.) An đã nằm xuống gối đầu lên đùi chị, mí mắt sắp sửa rơi xuống, còn dặn với: - Tàu đến chị đánh thức em dậy nhé. - Ừ, em cứ ngủ đi. [...] Liên cũng trông thấy ngọn lửa xanh biếc, sát mặt đất, như ma trơi. Rồi tiếng còi xe lửa ở đâu vang lại, trong đêm khuya kéo dài ra theo gió xa xôi. Liên đánh thức em: - Dậy đi, An. Tàu đến rồi. An nhỏm dậy, lấy tay dụi mắt cho tỉnh hẳn. [...] Hai chị em chờ không lâu. Tiếng còi đã rít lên, và tàu rầm rộ đi tới. Liên dắt em đứng dậy để nhìn đoàn xe vụt qua, các toa đèn sáng trưng, chiếu ánh cả xuống đường. Liên chỉ thoáng trông thấy những toa hạng trên sang trọng lố nhố những người, đồng và kền lấp lánh, và các cửa kính sáng. Rồi chiếc tàu đi vào đêm tối, để lại những đốm than đỏ bay tung trên đường sắt. Hai chị em còn nhìn theo cái chấm đỏ của chiếc đèn xanh trên toa sau cùng, xa xa mãi rồi khuất sau rặng tre. - Tàu hôm nay không đông nhỉ, chị nhỉ. Liên cầm tay em không đáp. Chuyến tàu đêm nay không đông như mọi khi, thưa vắng người và hình như kém sáng hơn. Nhưng họ ở Hà Nội về! Liên lặng theo mơ tưởng. Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo. Con tàu như đã đem một chút thế giới khác đi qua. Một thế giới khác hẳn đối với Liên, khác hẳn cái vầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của bác Siêu. Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm của đất quê, và ngoài kia, đồng ruộng mênh mang và yên lặng. - Thôi đi ngủ đi chị. Thạch Lam, Hai đứa trẻ, bản điện tử Wikisource, bản sửa ngày 8/7/2026; có lược trích. Chú thích: Kền: kim loại có màu trắng bạc. Chị Tí, bác Siêu: những người bán hàng ở phố huyện. Câu 7. (2,0 điểm) Viết một đoạn văn khoảng 70-90 chữ tóm tắt câu chuyện trong đoạn trích trên, bằng lời của em. Câu 8. (2,0 điểm) Viết một đoạn văn khoảng 100-130 chữ ghi lại cảm xúc của em về bài thơ ở phần I, lấy khổ thơ thứ ba làm điểm tựa chính. Làm rõ cảm xúc của em trước khổ thơ ấy và tác dụng của một cách dùng từ gợi hình hoặc gợi âm; phát triển các ý thành một mạch cảm nghĩ của riêng em. 56
2. Biên soạn: ThuVienDeThi.net ĐỀ THAM KHẢO ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ 06 GIỮA HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2026-2027 Môn: Ngữ văn - Lớp: 7 Chấm theo tiêu chí; cộng điểm thành phần rồi làm tròn tổng điểm đến một chữ số thập phân. Không làm tròn từng câu. Tổng điểm tối đa: 10. Chấp nhận cách diễn đạt và quan điểm khác khi phù hợp câu lệnh, có căn cứ. Gợi ý không phải đáp án duy nhất. Không trừ hai lần cùng một lỗi. Câu 3, 4, 6 chấm các thao tác đọc riêng. Câu 8 chấm đoạn cảm xúc lấy khổ thứ ba làm điểm tựa, có sự phát triển tình cảm thành một chỉnh thể. Không cộng lại điểm nhận diện thể, đối tượng, điệp ngữ hoặc các lí giải đã được chấm ở phần Đọc hiểu. Lỗi thiếu/sai nội dung chỉ xét ở tiêu chí thông hiểu; tiêu chí vận dụng xét thao tác tổ chức, diễn đạt, không hạ điểm lần nữa vì cùng lỗi ấy. PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6 điểm) Câu 1. (1,0 điểm) a) 0,5 điểm Thơ năm chữ. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Nêu đúng thơ năm chữ/ngũ ngôn: 0,5 điểm; sai hoặc không trả lời: 0 điểm. 0,5 b) 0,5 điểm Mây/những đám mây. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Nêu đúng mây: 0,5 điểm; sai hoặc không trả lời: 0 điểm. 0,5 Câu 2. (1,0 điểm) a) 0,5 điểm Vào buổi sớm. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Xác định đầy đủ “Vào buổi sớm”: 0,5 điểm; chỉ ghi “buổi sớm”: 0,25 điểm; ghi 0,5 thành phần khác/không trả lời: 0 điểm. b) 0,5 điểm Bên hiên nhà. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Xác định đầy đủ “Bên hiên nhà”: 0,5 điểm; chỉ ghi “hiên nhà”: 0,25 điểm; ghi 0,5 thành phần khác/không trả lời: 0 điểm. 57
3. Biên soạn: ThuVienDeThi.net Câu 3. (1,0 điểm) Các màu đen, đỏ, vàng làm đám mây hiện lên nhiều sắc thái; “đua bay” gợi chuyển động nối tiếp, sinh động. Bầu trời vì thế biến đổi, không đứng yên, khơi gợi sự chú ý/tưởng tượng. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm 0,5 điểm: giải thích được ấn tượng đa dạng màu sắc với căn cứ đen/đỏ/vàng; 0,5 điểm: giải thích chuyển động sinh động/nối tiếp với căn cứ “đua bay”. Mỗi ý chỉ 1 chép từ ngữ, chưa nêu ấn tượng: 0,25 điểm; chỉ nêu chung đẹp/sinh động không gắn căn cứ: tối đa 0,25 điểm toàn câu. Câu 4. (1,0 điểm) Điệp “Khi thấy” mở ra liên tiếp các điều người xưa hình dung: ma quỷ, hồn người thân, nàng tiên. Những điều nhìn thấy đổi khác mà cùng bắt nguồn từ việc ngắm mây; cách lặp tạo nhịp nối tiếp, nhấn mạnh trí tưởng tượng phong phú. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm 0,5 điểm: nối được các hình dung khác nhau thành một chuỗi từ cùng việc ngắm nhìn; 0,5 điểm: giải thích tác dụng nhịp nối tiếp/nhấn mạnh sự phong phú của 1 tưởng tượng, có gắn cách lặp. Chỉ gọi tên điệp ngữ không có lí giải: 0 điểm. Chỉ nói “gợi hình, gợi cảm” chung chung: tối đa 0,25 điểm. Câu 5. (1,0 điểm) Ví dụ: Mỗi thành viên vui lòng mang hai cuốn sách đến buổi đổi sách của câu lạc bộ. Gạch chân “hai”; từ này xác định số lượng cuốn sách cần mang. Chấp nhận số lượng hợp lí khác. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm 0,5 điểm: tạo câu thông báo rõ việc mang sách và số lượng hợp lí; 0,25 điểm: dùng/gạch chân đúng số từ; 0,25 điểm: nêu đúng đối tượng được định lượng. Có 1 câu thông báo nhưng không có số từ: tối đa 0,25 điểm. Không yêu cầu theo đúng số lượng trong ví dụ; không tính từ “mỗi” là số từ. 58
4. Biên soạn: ThuVienDeThi.net Câu 6. (1,0 điểm) Nhận xét có cơ sở ở chỗ bài thơ có mây, màu sắc, gió và chuyển động quan sát được. Nhưng nói “chỉ” có cảnh vật là chưa đầy đủ: “lệ khôn cầm” cho thấy xúc động khi nhớ người thân; “Hồn xưa tìm chẳng thấy” bộc lộ nỗi tiếc nhớ/tìm về thế giới xưa. Vì thế, cảnh mây gắn với tưởng tượng và tình cảm, không chỉ là bản ghi hiện tượng thiên nhiên. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm 0,25 điểm: chỉ ra phần có cơ sở bằng một chi tiết cảnh vật; 0,5 điểm: chỉ ra giới hạn của chữ “chỉ” bằng chi tiết thể hiện tình cảm, giải thích được quan hệ (nêu chi tiết mà chưa lí giải: 0,25 điểm); 0,25 điểm: đưa ra cách hiểu đã điều chỉnh có 1 tính bao quát. Chấp nhận ý kiến khác nếu phân biệt quan sát và tình cảm bằng căn cứ. Chỉ nói đồng ý/không đồng ý: 0 điểm; không buộc dùng đúng hai chi tiết mẫu. PHẦN II. VIẾT (4 điểm) Câu 7. (2,0 điểm) Gợi ý: Đêm khuya, Liên và An vẫn chờ chuyến tàu từ Hà Nội. An buồn ngủ nhưng dặn chị đánh thức mình khi tàu tới. Nghe tiếng còi, Liên gọi em dậy; hai chị em đứng nhìn những toa sáng rực vụt qua rồi khuất dần. Dù chuyến tàu vắng hơn mọi khi, Liên vẫn mơ tưởng Hà Nội vui vẻ, huyên náo. Tàu đi, bóng tối lại bao quanh phố huyện, An giục chị đi ngủ. (Không buộc theo từng câu của gợi ý.) Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Hiểu mạch truyện: 1 điểm khi nối đúng chờ tàu/dặn gọi - đánh thức, cùng nhìn tàu - tàu đi và mơ tưởng của Liên, giữ quan hệ nhân vật; 0,75 khi một chặng mờ; 1 0,5 khi mới nối hai chặng; 0,25 khi chỉ có một sự việc đúng; 0 khi sai cơ bản/lạc đề. Không bắt buộc chi tiết đồng, kền, số hành khách. 0,5 điểm: rút gọn, sắp xếp ý thành một đoạn có liên kết và dung lượng phù hợp khoảng 70-90 chữ; 0,25 khi còn kể lan man/liệt kê hoặc dung lượng chưa phù 0,5 hợp; 0 khi chưa tạo được bản tóm tắt. Chỉ xét độ dài tại đây, không máy móc trừ vì lệch vài chữ. Không trừ lại lỗi thiếu/sai sự việc đã xét ở R7TH. 0,5 điểm: dùng lời riêng rõ, cô đọng, quan hệ câu dễ theo dõi; 0,25 khi có lời riêng nhưng lặp/lỗi diễn đạt làm vướng; 0 khi chép nối nguyên đoạn hoặc phần 0,5 lớn tối nghĩa. Không chấm lại độ đầy đủ sự việc hay độ dài. 59
5. Biên soạn: ThuVienDeThi.net Câu 8. (2,0 điểm) Một hướng triển khai: thích thú trước thế giới rực rỡ, trong trẻo của khổ ba; từ bầu trời xanh, nàng tiên, tiếng sáo và ánh lửa trên áo xiêm, cảm thấy trí tưởng tượng khiến việc ngắm mây trở nên kì diệu. Có thể liên hệ nhẹ trải nghiệm từng nhìn mây thành những hình quen thuộc, rồi trở lại cảm xúc đối với bài thơ. Chấp nhận cảm xúc khác có căn cứ; không bắt buộc liên hệ đời sống, không dùng gợi ý như bài văn mẫu. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm 0,5 điểm: thể hiện hiểu bức tranh trong tưởng tượng người xưa ở khổ ba (thế giới nàng tiên đẹp, rực rỡ/trong trẻo) làm cơ sở cho cảm xúc phù hợp; 0,25 khi mới 0,5 nêu cảm xúc gắn một hình ảnh mà chưa làm rõ bức tranh; 0 khi chỉ chép thơ hoặc hiểu sai căn bản. Không chấm tác dụng từ ngữ ở tiêu chí này. 0,5 điểm: giải thích tác dụng của một cách dùng từ cụ thể ở khổ ba, như “lồng lộng” mở rộng không gian, “véo von” gợi tiếng sáo ngân cao, “vờn” gợi ánh sáng chuyển động, và nối với ấn tượng của mình; 0,25 khi chỉ ra từ cùng đặc 0,5 điểm gợi tả nhưng lí giải còn mờ; 0 khi chỉ nêu hình ảnh/cảm xúc hoặc gọi tên biện pháp mà không giải thích cách diễn đạt. Không dùng lại cùng ý về bức tranh ở R8TH1 để cho điểm tiêu chí này. 0,5 điểm: xây dựng một đoạn có mạch cảm xúc, triển khai và khép lại tự nhiên, dung lượng phù hợp khoảng 100-130 chữ; 0,25 khi đoạn còn rời/độ dài chưa phù 0,5 hợp; 0 khi chỉ liệt kê đáp án hoặc chưa thành đoạn. Không trừ lại nội dung thiếu/sai đã xét ở R8TH. 0,5 điểm: dùng lời riêng phát triển cảm nghĩ (liên tưởng, suy ngẫm hoặc liên hệ phù hợp), diễn đạt rõ; 0,25 khi có ý phát triển nhưng còn sáo/lặp hoặc lỗi gây 0,5 vướng; 0 khi chỉ ghép các câu trả lời đọc hiểu, sao chép hoặc phần lớn tối nghĩa. Không bắt buộc liên hệ cá nhân và không chấm lại lựa chọn chi tiết. 60